ഭാവിയിൽ ഉയർന്ന തുകയുടെ യുപിഐ (UPI) ഇടപാടുകൾക്ക് ഫീസ് ഈടാക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്ന സുപ്രധാന നിയമഭേദഗതിയുമായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ രംഗത്ത്. ഇതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ പേയ്മെന്റ് ആൻഡ് സെറ്റിൽമെന്റ് സിസ്റ്റംസ് (ഭേദഗതി) ബിൽ ലോക്സഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.നിലവിൽ യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് മർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് (Merchant Discount Rate–MDR) ഈടാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ പുതിയ ഭേദഗതി പാസായാൽ, ഭാവിയിൽ പ്രത്യേക നിയമഭേദഗതി കൂടാതെ സർക്കാർ വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ ഏതൊക്കെ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾക്ക് എംഡിആർ ബാധകമാക്കണമെന്നത് തീരുമാനിക്കാനാകും.
എന്താണ് എംഡിആർ?
ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് ബാങ്കുകളോ പേയ്മെന്റ് സേവനദാതാക്കളോ ഈടാക്കുന്ന സേവനനിരക്കാണ് മർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് (MDR). പേയ്മെന്റ് സംവിധാനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിനും പരിപാലിക്കുന്നതിനുമുള്ള ചെലവ് കണ്ടെത്താനാണ് ഈ തുക ഉപയോഗിക്കുന്നത്.ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾക്കും ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾക്കും നിലവിൽ എംഡിആർ ഈടാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2020 ജനുവരി മുതൽ യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്കും റുപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾക്കും എംഡിആർ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. അതിനാൽ യുപിഐ വഴി പണം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് വ്യാപാരികൾക്ക് അധിക ചാർജ് നൽകേണ്ട സാഹചര്യമില്ല.
എന്തുകൊണ്ടാണ് മാറ്റം?
രാജ്യത്ത് യുപിഐ ഇടപാടുകൾ കുത്തനെ വർധിച്ചതോടെ, ഈ സംവിധാനം പരിപാലിക്കുന്നതിനും സാമ്പത്തികമായി നിലനിർത്തുന്നതിനുമായി ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് എംഡിആർ ഏർപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ബാങ്കുകളും വിവിധ പേയ്മെന്റ് കമ്പനികളും ഏറെക്കാലമായി ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്.ഇതുവരെ സർക്കാർ ഇക്കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം എടുത്തിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പുതിയ നിയമഭേദഗതി സർക്കാർക്ക് ഭാവിയിൽ എംഡിആർ നടപ്പാക്കാനുള്ള അധികാരം കൂടുതൽ ലളിതമാക്കുന്നതായാണ് വിലയിരുത്തൽ.
നിയമഭേദഗതിയിലൂടെ എന്താണ് മാറുന്നത്?
നിലവിലുള്ള പേയ്മെന്റ് ആൻഡ് സെറ്റിൽമെന്റ് സിസ്റ്റംസ് നിയമപ്രകാരം യുപിഐക്കും റുപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡിനും എംഡിആർ ഈടാക്കാൻ സാധിക്കില്ല.പുതിയ ഭേദഗതി നിലവിൽ വന്നാൽ, ഏതൊക്കെ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് എംഡിആർ ഒഴിവാക്കണമെന്നത് സർക്കാർ വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെ തീരുമാനിക്കാം. അതിനാൽ ഭാവിയിൽ യുപിഐയ്ക്ക് എംഡിആർ ഏർപ്പെടുത്തണമെങ്കിൽ പുതിയ നിയമഭേദഗതി കൊണ്ടുവരേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടാകില്ല.
എല്ലാവർക്കും ഫീസ് വരുമോ?
നിയമഭേദഗതി പാസായാലും യുപിഐയ്ക്ക് ഉടൻ ഫീസ് ഈടാക്കുമെന്നർഥമില്ല.അതേസമയം, വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള (Person-to-Person) യുപിഐ പണമിടപാടുകൾക്ക് എംഡിആർ ബാധകമാകില്ല എന്നതാണ് നിലവിലെ നിലപാട്. പ്രധാനമായും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള (Merchant Payments) ഉയർന്ന തുകയുടെ ഇടപാടുകളാണ് പരിഗണനയിലുള്ളത്.
സർക്കാർ പരിഗണിക്കുന്ന സാധ്യതകൾ
യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് എംഡിആർ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രധാനമായും രണ്ട് മാതൃകകളാണ് സർക്കാർ പരിശോധിക്കുന്നത്.നിശ്ചിത തുകയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് മാത്രം എംഡിആർ ഈടാക്കുക.
വ്യാപാരിയുടെ വാർഷിക വിറ്റുവരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഫീസ് ബാധകമാക്കുക.
സർക്കാരിന്റെ പരിഗണനയിലുള്ള നിർദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, വാർഷിക വിറ്റുവരവ് 1.5 കോടി രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള വ്യാപാരികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന 2,000 രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് 0.3% മുതൽ 0.5% വരെ എംഡിആർ ഈടാക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് സൂചന.
ഉപഭോക്താക്കളെ ബാധിക്കുമോ?
നിലവിൽ എംഡിആർ വ്യാപാരികളാണ് വഹിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ, ഈ അധികചെലവ് വ്യാപാരികൾ ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് മാറ്റാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ, ഭാവിയിൽ വലിയ തുകയുടെ ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാടുകൾക്ക് സാധാരണക്കാരും പരോക്ഷമായി അധികചെലവ് വഹിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടാകാം.നിലവിൽ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് ഇടപാടുകൾക്ക് ഏകദേശം 1.5 ശതമാനവും ഡെബിറ്റ് കാർഡ് ഇടപാടുകൾക്ക് 0.9 ശതമാനം വരെയും എംഡിആർ ഈടാക്കുന്നുണ്ട്. യുപിഐക്കും സമാനമായ മാതൃക ഭാഗികമായി നടപ്പാക്കുമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം സർക്കാർ പിന്നീട് എടുക്കും.
ചുരുക്കത്തിൽ, പുതിയ നിയമഭേദഗതി യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ഉടൻ ഫീസ് ഏർപ്പെടുത്തുന്നില്ല. എന്നാൽ, ഭാവിയിൽ ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള വ്യാപാര ഇടപാടുകൾക്ക് എംഡിആർ നടപ്പാക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് നിയമപരമായ വഴി കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കുന്നതാണ് ഈ നീക്കത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
