രാജ്യത്ത് പോളിമർ (പ്ലാസ്റ്റിക്) കറൻസി നോട്ടുകൾ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള നീക്കവുമായി റിസർവ് ബാങ്ക്. നിലവിലെ പേപ്പർ നോട്ടുകൾക്ക് പകരം കൂടുതൽ കാലം ഈടുനിൽക്കുന്നതും സുരക്ഷിതവുമായ പോളിമർ നോട്ടുകൾ പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾക്ക് തുടക്കമായിരിക്കുകയാണ്.ഇതിനായി ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക് നോട്ട് മുദ്രൺ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് (BRBNMPL) പോളിമർ സബ്സ്ട്രേറ്റ് നിർമ്മാണ യൂണിറ്റ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ആഗോളതലത്തിൽ താൽപര്യപത്രം (EOI) ക്ഷണിച്ചു. ഈ നീക്കം പ്ലാസ്റ്റിക് കറൻസി യാഥാർഥ്യമാക്കാനുള്ള നിർണായക ചുവടുവയ്പ്പായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 10 രൂപയുടെയും 20 രൂപയുടെയും നോട്ടുകൾ പോളിമറിൽ പുറത്തിറക്കാനാണ് സാധ്യത.
അന്തിമ തീരുമാനം ഇനിയും ഇല്ല
പേപ്പർ നോട്ടുകൾക്ക് പകരം പോളിമർ കറൻസി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ പരിഗണനയിലുണ്ടെന്ന് ആർബിഐ ഗവർണർ സഞ്ജയ് മൽഹോത്ര അടുത്തിടെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ, പദ്ധതി ഇപ്പോഴും പ്രാഥമിക ഘട്ടത്തിലാണെന്നും അന്തിമ തീരുമാനം എടുത്തിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.പേപ്പർ നോട്ടുകൾ വേഗത്തിൽ കേടാകുകയും ഇടയ്ക്കിടെ പുതിയ നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പോളിമർ നോട്ടുകൾ കൂടുതൽ ചെലവുകുറഞ്ഞതും ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് അനുയോജ്യവുമായ പരിഹാരമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
എന്താണ് പോളിമർ നോട്ടുകളുടെ പ്രത്യേകത?
നിലവിൽ ഇന്ത്യയിലെ കറൻസി നോട്ടുകൾ കോട്ടൺ അധിഷ്ഠിത പേപ്പറിലാണ് അച്ചടിക്കുന്നത്. ഇവ സാധാരണയായി മൂന്ന് മുതൽ നാല് വർഷത്തിനുള്ളിൽ മുഷിയുകയും വെള്ളം, പൊടി, അമിതമായ മടക്കിവയ്ക്കൽ എന്നിവ മൂലം കേടാകുകയും ചെയ്യുന്നു.പോളിമർ നോട്ടുകൾക്ക് എന്നാൽ നിരവധി പ്രത്യേകതകളുണ്ട്.
ദീർഘകാലം ഈടുനിൽക്കും.
വെള്ളവും പൊടിയും എളുപ്പത്തിൽ ബാധിക്കില്ല.
കീറാനോ മുഷിയാനോ സാധ്യത കുറവ്.
ഭാരം കുറവായിരിക്കും.
പോക്കറ്റിലും പഴ്സിലും സൂക്ഷിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്.
കള്ളനോട്ടുകൾക്ക് തിരിച്ചടി
പോളിമർ നോട്ടുകളുടെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ് കള്ളനോട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ പ്രയാസമാകുന്നത്. പ്രത്യേക സുരക്ഷാ സവിശേഷതകളും ആധുനിക സുരക്ഷാ മഷികളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നതിനാൽ വ്യാജനോട്ടുകളുടെ സാധ്യത ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാനാകുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
അച്ചടിച്ചെലവും കുറയും
2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ കറൻസി നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് 6,372.8 കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചു. മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇത് ഗണ്യമായ വർധനയാണ്.അതേസമയം, കഴിഞ്ഞ വർഷം മാത്രം 2,380 കോടി മുഷിഞ്ഞ നോട്ടുകൾ ആർബിഐ പിൻവലിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും 500 രൂപ നോട്ടുകളും, തുടർന്ന് 100 രൂപ നോട്ടുകളുമാണ്.പോളിമർ നോട്ടുകൾ ദീർഘകാലം ഉപയോഗിക്കാനാകുന്നതിനാൽ ഇടയ്ക്കിടെ പുതിയ നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കേണ്ട സാഹചര്യം കുറയുകയും അച്ചടിച്ചെലവിൽ വലിയ ലാഭമുണ്ടാകുകയും ചെയ്യും.
ഇന്ത്യയിൽ ഇപ്പോഴും കറൻസി ഉപയോഗം ഉയരുന്നു
യുപിഐ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ വ്യാപകമായിട്ടും രാജ്യത്ത് കറൻസി ഉപയോഗം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.ഈ വർഷം മേയ് 15 വരെയുള്ള കണക്കുപ്രകാരം രാജ്യത്ത് 42.86 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ കറൻസി പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇത് 11.5 ശതമാനം കൂടുതലാണ്.
പ്രചാരത്തിലുള്ള കറൻസിയിൽ 40 ശതമാനവും 500 രൂപ നോട്ടുകളാണ്.10 രൂപ നോട്ടുകൾ 16 ശതമാനവും, 10, 20, 50 രൂപ നോട്ടുകൾ ചേർന്ന് 32 ശതമാനവും പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
നേരത്തെയും ശ്രമം നടന്നിരുന്നു
2012-ലും 2014-ലും പോളിമർ നോട്ടുകൾ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. കൊച്ചി ഉൾപ്പെടെ അഞ്ച് നഗരങ്ങളിൽ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ 10 രൂപയുടെ പോളിമർ നോട്ടുകൾ പുറത്തിറക്കാനായിരുന്നു തീരുമാനം. എന്നാൽ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികൾ കാരണം പദ്ധതി പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു.ഇപ്പോൾ സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ വികസിച്ചതും എടിഎമ്മുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബാങ്കിങ് സംവിധാനങ്ങൾ പോളിമർ നോട്ടുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സജ്ജമായതും പദ്ധതിക്ക് അനുകൂല സാഹചര്യമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.10, 20 രൂപയുടെ പോളിമർ നോട്ടുകളുടെ പരീക്ഷണ വിതരണം വിജയകരമായാൽ മറ്റ് മൂല്യമുള്ള കറൻസികളിലേക്കും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് ആലോചിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
