ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിയ ഇൻസ്റ്റന്റ് മെസേജിംഗ് ആപ്പ് വാട്സ്ആപ്പ് ഇപ്പോൾ വലിയ നിയമപരമായ വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ. കുടുംബസംവാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പുകൾക്കും വ്യാപാര ഇടപാടുകൾക്കും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമിനെതിരെ സുപ്രീംകോടതി സ്വീകരിച്ച കർശന നിലപാടാണ് ദേശീയ തലത്തിൽ ചര്ച്ചയായിരിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ വാട്സ്ആപ്പിന് ഇന്ത്യ വിടാമെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരാമർശം ശ്രദ്ധേയമായി.
സി.സി.ഐ പിഴയും അപ്പീലും
കോമ്പറ്റീഷൻ കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (CCI) ചുമത്തിയ 213.14 കോടി രൂപ പിഴക്കെതിരായ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെയാണ് സുപ്രീംകോടതി വാട്സ്ആപ്പിനും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയ്ക്കും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത്. രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യതാ അവകാശങ്ങളിൽ ഇടപെടാൻ ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിക്കും അധികാരമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.സ്വകാര്യതാ സംരക്ഷണത്തിൽ വീഴ്ചവന്നാൽ ഇന്ത്യ വിടാനുള്ള ഓപ്ഷൻ തുറന്നുകിടക്കുന്നതാണെന്ന സന്ദേശവും ബെഞ്ച് പരാമർശിച്ചു.
വിവാദത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം: 2021 സ്വകാര്യതാ നയം
2021-ൽ വാട്സ്ആപ്പ് പുതുക്കിയ സ്വകാര്യതാ നയമാണ് വിവാദങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. മെറ്റയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള മറ്റ് കമ്പനികളുമായി ഉപയോക്തൃ ഡാറ്റ പങ്കുവെക്കാമെന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണമായത്.
ഉപയോക്താക്കൾക്ക് മുന്നിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് —നയം അംഗീകരിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ അക്കൗണ്ട് ഇല്ലാതാക്കുക — എന്നതായിരുന്നു.ഡാറ്റാ ഷെയറിംഗിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാൻ വ്യക്തമായ ‘ഓപ്റ്റ്-ഔട്ട്’ സൗകര്യം നൽകിയില്ലെന്നതാണ് പ്രധാന വിമർശനം.വ്യക്തിഗത ചാറ്റുകൾ എൻഡ്-ടു-എൻഡ് എൻക്രിപ്ഷനിൽ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് വാട്സ്ആപ്പ് വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, ബിസിനസ് അക്കൗണ്ടുകളുമായി പങ്കിടുന്ന വിവരങ്ങൾ പരസ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാമെന്ന സാധ്യത ആശങ്ക വർധിപ്പിച്ചു.
“എടുക്കുക അല്ലെങ്കിൽ ഉപേക്ഷിക്കുക” — യഥാർത്ഥ സമ്മതമോ?
ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ച് വാദം കേൾക്കുന്നതിനിടെ കടുത്ത ചോദ്യങ്ങളുയർത്തി. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് യഥാർത്ഥ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ നൽകുന്ന സമ്മതം എങ്ങനെ സ്വതന്ത്ര സമ്മതമാകുമെന്ന് കോടതി ചോദിച്ചു.വാട്സ്ആപ്പിന്റെ നിലപാട് “നിർമിത സമ്മതം” (Constructed Consent) ആണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി നിരീക്ഷിച്ചു. യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലാത്ത സമ്മതം ഭരണഘടനാപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഇനി എന്ത്?
ഉപയോക്തൃ ഡാറ്റ മെറ്റയുമായി പങ്കുവെക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകുന്ന സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ പരാജയപ്പെട്ടാൽ അപ്പീൽ തള്ളപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വാട്സ്ആപ്പ് ഇന്ത്യ വിടാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണെങ്കിലും, ഇന്ത്യൻ നിയമങ്ങളും ഭരണഘടനയും പാലിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട് നൽകുന്നത്.
ഈ കേസ് ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ സ്വകാര്യതാ ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ വഴിത്തിരിവാകാം. ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ, കോർപ്പറേറ്റ് നയങ്ങൾ, ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണം — ഈ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമ വിധി നിർണായകമായിരിക്കും.
