പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഇന്ത്യ സിന്ധു നദീജല കരാറിന്റെ (Indus Waters Treaty) നടപ്പാക്കൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചതോടെ പാക്കിസ്ഥാനിൽ ജലലഭ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക ശക്തമാകുന്നു. ഈ നീക്കം രാജ്യത്തിന്റെ കാർഷിക മേഖലയെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലുകൾ ഉയരുന്നതിനിടെയാണ് പാക്കിസ്ഥാൻ മന്ത്രിമാരുടെ പ്രതികരണങ്ങളും ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി, “വെള്ളവും രക്തവും ഒരുമിച്ച് ഒഴുകില്ല” എന്ന നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയതിന് പിന്നാലെയാണ് ഇന്ത്യ കരാറിന്റെ നടപ്പാക്കൽ നിർത്തിവെക്കാനുള്ള തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. പഹൽഗാം ആക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യ നടത്തിയ സൈനിക നടപടികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലായിരുന്നു ഈ തീരുമാനം.
കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് തിരിച്ചടി
പാക്കിസ്ഥാനിലെ ജലസേചനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉറവിടമാണ് സിന്ധു നദീതടം. രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന കാർഷിക മേഖലയെ ഇത് നേരിട്ട് ബാധിക്കുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
പാക്കിസ്ഥാനിലെ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, സിന്ധ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിലെ പ്രധാന കനാലുകളിൽ ജലനിരപ്പ് ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ചില കനാലുകളിൽ ആവശ്യത്തിനേക്കാൾ 60 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ വെള്ളക്കുറവുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
പാക്കിസ്ഥാന്റെ ആശങ്ക
സിന്ധ്, ബലൂചിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യകളിൽ ജലക്ഷാമം രൂക്ഷമാകുന്നതായി പാക്കിസ്ഥാനിലെ വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതോടെ കൃഷിയെയും തൊഴിലവസരങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായതായി അവിടുത്തെ അധികൃതരും ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മന്ത്രിയുടെ വിവാദ പരാമർശം
ഇന്ത്യയുടെ നടപടി യുദ്ധപ്രഖ്യാപനത്തിന് തുല്യമാണെന്നാണ് പാക്കിസ്ഥാനിലെ ചില മന്ത്രിമാർ ആരോപിക്കുന്നത്. പാക്കിസ്ഥാന്റെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന വകുപ്പ് മന്ത്രി മുസാദിക് മാലിക്, രാജ്യത്തിന്റെ ജലസുരക്ഷയെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിനിടെ വിവാദ പരാമർശവും നടത്തി. സിന്ധു നദീജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് പാക്കിസ്ഥാനിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
വ്യാപാരബന്ധവും കുറഞ്ഞു
ഇന്ത്യയും പാക്കിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധവും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളും നയതന്ത്ര സംഘർഷങ്ങളും കാരണം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര ഇടപാടുകൾ നേരത്തെ തന്നെ വൻതോതിൽ ചുരുങ്ങിയിരുന്നു.
കുറിപ്പ്: ഇന്ത്യ സിന്ധു ജലകരാറിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പൂർണമായി പിന്മാറിയിട്ടില്ല. നിലവിലെ സാഹചര്യം കരാറിന്റെ നടപ്പാക്കൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാടുകളും അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചകളും ഈ വിഷയത്തിൽ തുടരുകയാണ്.